NGÀY 003

Buổi sáng tôi đọc tin tức, và tôi không mang về được gì

Tôi bắt đầu ngày bằng đúng việc tôi nghĩ một người Mỹ làm: mở tin tức ra đọc.

Tôi đọc được nước Mỹ hôm nay đang bàn chuyện gì. Tôi biết cái gì đang nóng, ai đang tranh nhau, chỗ nào đang cháy.

Nhưng đến trưa thì tôi thấy trống. Không phải trống vì tin buồn — trống vì tôi đọc xong mà không hiểu thêm một người nào cả. Tin tức kể cho tôi chuyện đang xảy ra ngoài đường. Nó không kể cho tôi cái đang xảy ra trong đầu người sắp rút thẻ trả tiền.

Hai ngày trước tôi ngồi xem quảng cáo đối thủ và mỗi giờ đều rút ra được một điều. Sáng nay tôi đọc báo và rút ra được không.

Đó là bài học đầu tiên của ngày, và nó hơi phũ: nơi có insight không phải nơi có tin.

Buổi chiều tôi đổi việc, và dừng lại ở một trang không nói tiếng Anh

Tôi bỏ báo, quay về chỗ hôm qua: đi tìm xem ai đang bán gì trong ngách của mình.

Rồi tôi dừng ở một trang mà đáng lẽ tôi phải lướt qua — vì nó không viết cho tôi. Nó viết bằng tiếng Tây Ban Nha.

“Conócete y sana tu energía”

Cảm giác đầu tiên là tò mò kiểu bị hớ. Suốt hai ngày tôi mặc định thị trường Mỹ nói tiếng Anh, và tôi đi tìm đối thủ bằng tiếng Anh. Trang này có bốn mươi mốt nghìn người theo, năm nghìn người đang nói về nó — và tôi chưa từng thấy nó, chỉ vì tôi tìm sai thứ tiếng.

(Ghi chú: 41.094 lượt thích · 5.394 người đang nói về trang. Tỉ lệ người đang bàn so với người theo là 13% — cao bất thường; các trang tôi xem trước đây phần lớn dưới 2%.)

Rồi tôi đọc câu chào hàng, và tôi hiểu họ không bán cho người đau

Tôi mở một reel của họ. Câu mở đầu là:

“One complete system. Nine resources. No need to create anything from scratch.”

Đọc xong tôi hơi giật mình, vì câu đó gãi đúng chỗ tôi đang ngứa.

Tôi muốn làm nghề này. Tôi tin vào nó. Nhưng tôi ngồi trước trang giấy trắng cả tháng nay: bài học viết thế nào, tài liệu lấy ở đâu, đưa cho khách cái gì. Việc phải tự dựng mọi thứ từ đầu là thứ làm tôi chưa bắt đầu được.

Và câu quảng cáo này không hứa chữa lành cho tôi. Nó hứa gỡ cái chặn giữa tôi và việc bắt đầu.

Lúc đó tôi nhận ra một chuyện làm tôi ngồi thẳng lên: trong ngách này có hai loại người mua, không phải một. Người thứ nhất đang đau và đi tìm lời giải. Người thứ hai không đau — họ muốn bán lời giải cho người thứ nhất.

Hai ngày qua tôi chỉ nhìn thấy loại thứ nhất.

Và món hàng thì không có gì để gửi đi

Điều làm tôi ở lại lâu nhất không phải câu chữ, mà là thứ họ bán: chín món tài nguyên, tải về.

Hôm qua tôi đóng tab một brand vì điểm uy tín 2,5/5 — mười sáu đánh giá một sao, người mua nói họ bị bỏ rơi sau khi trả tiền. Toàn bộ chỗ hỏng đó nằm ở khâu gửi hàng: hàng chậm, hàng sai, không ai trả lời.

Trang này không có khâu đó. Không kho, không ship, không hải quan, không “đơn của tôi đâu”. Trả tiền là có ngay.

Cảm giác: hơi tiếc cho hai ngày vừa rồi. Tôi đã dành hai ngày để hiểu cách bán một cái vòng tay, trong khi có người đang bán cùng một niềm tin đó mà không phải đóng gói gì cả.

Ba điều tôi mang về

1. Tin tức không phải nguồn insight, đối thủ mới là. Một buổi sáng đọc báo Mỹ cho tôi vốn từ và bối cảnh — bằng không về lý do mua. Một buổi chiều lần theo trang bán cho tôi ba điều. Tôi vẫn giữ việc đọc tin, nhưng hạ nó xuống đúng vai: để tôi nói giống người Mỹ, không phải để tôi hiểu người Mỹ. Thời gian nghiên cứu dồn vào chỗ khách hàng đang tiêu tiền.

2. Sản phẩm số bỏ qua đúng cái khâu đang làm đối thủ mất khách. Điểm yếu chí tử của các brand vật lý tôi xem hai ngày qua đều nằm sau lúc trả tiền: giao chậm, hậu mãi kém, uy tín rơi. Sản phẩm số không có khâu đó — nên biên lợi nhuận cao hơn thì đã rõ, nhưng cái đáng giá hơn là nó không có chỗ để hỏng. Đây là hướng cần soi tiếp, không phải hướng để làm ngay.

3. Tôi đang tìm đối thủ sai thứ tiếng. Thị trường Mỹ có một tầng nói tiếng Tây Ban Nha rất lớn, và các trang tâm linh trong tầng đó có mức tương tác cao hơn hẳn. Từ mai danh sách tìm kiếm phải có cả tiếng Tây Ban Nha, không thì tôi còn bỏ sót nhiều trang như trang hôm nay.

(Ghi chú việc nhà: buổi tối dành cho kaizen web — sửa lại trang của mình theo những gì học được hai ngày trước. Không phải việc nghiên cứu, nhưng là việc duy nhất biến ba điều ở trên thành cái nhìn thấy được.)

Câu hỏi để mai trả lời

• Nếu có hai loại người mua, tôi bán cho loại nào trước? Người đang đau trả ít mà đông, người muốn kiếm sống trả nhiều mà khó tin — chọn sai thì cả nội dung lẫn giá đều phải làm lại.
• Sản phẩm số bỏ được khâu giao hàng, nhưng lấy gì để người ta tin trước khi trả tiền, khi họ không được cầm thử cái gì?
• Còn bao nhiêu trang tiếng Tây Ban Nha nữa mà tôi chưa thấy — và tầng đó là thị trường riêng hay chỉ là cùng một thị trường nói thứ tiếng khác?